Andrzej Nardelli był aktorskim objawieniem przełomu lat 60. i 70. W kinie debiutował w nowelowych „Szkicach warszawskich” Henryka Kluby (1969), potem był epizod chłopca recytującego wiersz w popularnej komedii „Nie lubię poniedziałku” Tadeusza Chmielewskiego (1971) i pierwsza duża rola w dramacie „Szklana kula” Stanisława Różewicza (1972). Świetnie wiodło mu się także w Teatrze Telewizji, w ciągu zaledwie trzech lat wystąpił w siedmiu spektaklach, w tym u Jerzego Gruzy czy Olgi Lipińskiej. Najważniejsza była jednak scena i prestiż Teatru Narodowego, w którego zespole się znalazł. Uznanie przyniosła mu zjawiskowa rola Kordiana w reżyserii Adama Hanuszkiewicza (1970). Jeszcze nigdy bohater dramatu Słowackiego nie był tak delikatny i wrażliwy. Tragiczny wypadek z czerwca 1972 r., gdy zaledwie dwudziestopięcioletni Andrzej Nardelli utopił się w Narwi, był wstrząsem dla środowiska artystycznego. Rok po śmierci artysty nakładem Polskich Nagrań ukazała się płyta, na której Nardelli śpiewał poezję Norwida. Od 1999 r. Związek Artystów Scen Polskich przyznaje Nagrodę im. Andrzeja Nardellego za najlepszy debiut teatralny na polskiej scenie.
O homoseksualności aktora wiedziałem właściwie „od zawsze”. O jego ostatnim partnerze związanym z nim przez niemal półtora roku powiedział mi Janusz Smoliński, jeden z bohaterów „Repliki” (nr 121, maj/cze 2026). Asystowałem przy telefonie do Andrzeja Szweda, obecnie przedsiębiorcy i byłego pracownika PAGART-u, który początkowo odmówił rozmowy, ale z czasem dał się przekonać, że jego perspektywa jest unikatowa, a do tej pory była zupełnie nieobecna. Od śmierci Andrzeja Nardellego minęły pięćdziesiąt cztery lata i najwyższy czas przerwać milczenie. Specjalnie dla „Repliki” Andrzej Szwed zgodził się podzielić wspomnieniami o związku z Nardellim i sprostować szereg przekłamań, którymi przez lata obrosła ta postać. (Krzysztof Tomasik)

Poznaliśmy się przypadkiem, podczas spaceru na warszawskim Nowym Świecie. Przedstawił nas sobie nasz wspólny znajomy Bogdan Żmidziński, utalentowany scenograf i kostiumolog. To był marzec 1971 r., Andrzej już wtedy po swoim wielkim sukcesie w roli Kordiana w spektaklu Adama Hanuszkiewicza był znanym i rozpoznawalnym aktorem Teatru Narodowego. Oczywiście doskonale wiedziałem, kim jest i nie ukrywam, że serce mi mocno biło, kiedy podawaliśmy sobie ręce, później dowiedziałem się, że ze wzajemnością. Nie mogliśmy oderwać wzroku jeden od drugiego, obaj zafascynowani swoimi oczami, dając świadectwo narodzin pięknego uczucia od pierwszego spojrzenia. Po krótkiej rozmowie Andrzej zaprosił mnie na swoje zbliżające się urodziny. Ze względu na obecność Bogdana sytuacja stawała się trochę niezręczna, zwłaszcza że jak się niebawem dowiedziałem, oni wtedy próbowali nawiązać bliższą relację. Z Bogdanem pozostawałem przez następne lata w wielkiej przyjaźni, z Andrzejem połączyła mnie piękna młodzieńcza miłość.
Randki u babć
Kiedy się poznaliśmy, Andrzej miał dwadzieścia cztery lata, ja dwadzieścia. Wynajmował wtedy „pokój przy rodzinie”, jak się wtedy mówiło, najpierw na Kredytowej tuż przy Zachęcie, potem na Wareckiej przy Banku Narodowym, ja natomiast mieszkałem z rodzicami na Żwirki i Wigury. Właściciele mieszkań zarówno na Kredytowej, jak i Wareckiej byli na placówkach, mieszkaniami zarządzały babcie. Babcia na Kredytowej była miłą i otwartą osobą, kochała Andrzeja jak syna, a mnie bardzo lubiła, w związku z tym nie mieliśmy większych problemów ze wspólnym spędzaniem czasu po spektaklach Andrzeja. Gorzej było na Wareckiej, tamta babcia miała trudny charakter i często musieliśmy uciekać się do różnych forteli, żeby pozwalała mi zostać po godzinie dwudziestej drugiej. Ten trudny charakter gospodyni nie przeszkodził mi jednak, aby wynająć ten pokój i w nim zamieszkać już po śmierci Andrzeja.
Byliśmy parą młodych, zakochanych w sobie chłopaków. Spędziłem z Andrzejem niemal półtora roku jego życia. Mieliśmy kontakt praktycznie codziennie. Pomimo tak częstych spotkań czasu nie mieliśmy zbyt wiele. Ja studiowałem na Politechnice Warszawskiej, Andrzej miał próby w teatrze, spektakle, nagrania w radio i telewizji, występy gościnne itp. Gdy byliśmy razem, dużo chodziliśmy do kina, fascynowały nas organizowane wtedy pokazy filmowe pod nazwą „Konfrontacje”, chodziliśmy do teatrów, jeździliśmy na wycieczki, spotykaliśmy się z przyjaciółmi. Kiedy Andrzej wyjeżdżał na dłużej, pisaliśmy do siebie listy, wysyłaliśmy telegramy, a jeżeli była taka możliwość, to i dzwoniliśmy do siebie. Do dziś zachowałem naszą korespondencję liczącą około pięćdziesięciu listów. Gdy teraz po pięćdziesięciu pięciu latach czytam te listy, czuję w nich tę naszą niemalże dziecięcą wrażliwość, płomienność uczuć, tęsknotę i radość z oczekiwania, tak typowych dla młodzieńczych miłości.
Pozostały też zdjęcia, robione m.in. na wspólnych wycieczkach do Gdańska czy Podkowy Leśnej (w której zresztą po latach nieoczekiwanie zamieszkałem), czy też na planie filmu „Szklana kula” kręconego w Krakowie w sierpniu i wrześniu 1971 r., gdzie miałem też okazję poznać bliżej Małgorzatę Potocką. To prawdopodobnie mnie miała na myśli, gdy mówiła w wywiadzie dla „Repliki” o chłopaku Andrzeja. Małgosię spotykałem po kilku latach w Pagarcie, gdzie zacząłem pracować…
Cały tekst do przeczytania w 123. numerze „Repliki”, dostępnym w PRENUMERACIE lub jako POJEDYNCZY NUMER na naszej stronie internetowej oraz w wybranych salonach prasowych.



































































































































