(UK, 1986), reż. Derek Jarman, dystrybucja: outfilm.pl

 

 

Drugim z trzech prezentowanych na outfilm.pl filmów Jarmana jest quasi-biograficzna impresja o życiu słynnego tytułowego malarza (żył we Włoszech w latach 1571-1610). Caravaggio, prekursor baroku, nigdy nie namalował kobiecego aktu, często za to portretował skąpo ubranych mężczyzn. Jarman opowiada historię jego życia fragmentarycznie, skupiając się przede wszystkim na stronie wizualnej. Wiele tu scen malowania, pozowania, a także bezpośrednich nawiązań do dzieł mistrza. Fabularnie najwięcej miejsca Jarman poświęca trójkątowi miłosnemu, jaki się rodzi między Caravaggiem a ulicznym awanturnikiem imieniem Ranuccio (Sean Bean) i jego dziewczyną Leną. Oboje są zafascynowani malarzem i walczą o jego względy. W roli Leny zadebiutowała Tilda Swinton, która w przyszłości stanie się stałą współpracowniczką Jarmana i wystąpi we wszystkich (!) jego kolejnych filmach. To także filmowy debiut kostiumografki Sandy Powell (trzykrotnej zdobywczyni Oscara i wielokrotnie nominowanej m.in. za kostiumy do „Carol”). Po śmierci Jarmana w 1994 r. i jego partnera Keitha Collinsa w 2018 r. to właśnie Powell zaczęła zbierać środki na rzecz zachowania domu Jarmana i Collinsa i ich prac. W sezonie nagród filmowych 2020 uczęszczała na czerwone dywany w płóciennym garniturze, na którym zebrała ponad dwieście autografów. Środki z jego licytacji faktycznie uratowały dziedzictwo Jarmana. (Daniel Oklesiński)

 

Tekst z nr 100/11-12 2022.

Digitalizacja archiwum „Repliki” dzięki wsparciu finansowemu Procter & Gamble.

(UK, 1991), reż. Derek Jarman, dystrybucja: outfilm.pl

 

 

Jeden z ostatnich filmów Jarmana, uważany przez wielu za jego najlepszy, a także jeden z przystępniejszych utworów to adaptacja klasycznej sztuki teatru elżbietańskiego autorstwa Christophera Marlowe’a. Napisany pod koniec XVI w. tekst nie tylko czyni głównym tematem homoseksualną miłość, ale też jest wręcz jej przychylny (ponad czterysta lat temu!). Świeżo upieczony tytułowy król (rządził Anglią w latach 1307-1327) wzywa z wygnania swojego kochanka Piersa Gavestona. Poświęca mu cały czas, zaniedbując swoje obowiązki, a Gaveston coraz śmielej rządzi się na dworze. Świta dworska (w tym żona Edwarda, Isabella, grana przez Tildę Swinton) oburzeni są nie tylko związkiem, ale też zmniejszającym się własnym wpływem na króla. Wierna adaptacja tekstu źródłowego powoduje, że strukturalnie i fabularnie to najklasyczniejszy fi lm Jarmana. Nadal jest to jednak bardzo jarmanowska produkcja. Inscenizacja wypełniona jest anachronizmami, od walkmanów poprzez współczesne kostiumy aż do aktywistów z hasłami o AIDS tworzących armię Edwarda. Na drugim planie możemy zobaczyć uprawiających seks facetów, ale też Annie Lennox, androgyniczną gwiazdę popu, wykonującą szlagier Cole’a Portera, jednego z najpopularniejszych kompozytorów amerykańskiej muzyki popularnej lat 30., który spędził całe życie w szafie. Ta mieszanka powoduje, że jest to idealny punkt startowy do wejścia w przepych jarmanowskiej wyobraźni. (Daniel Oklesiński)

 

Tekst z nr 100/11-12 2022.

Digitalizacja archiwum „Repliki” dzięki wsparciu finansowemu Procter & Gamble.

Best in show (USA, 2000), reż. Christopher Guest, dystrybucja: iTunes, Rakuten.tv

 

 

Jedyna jak dotąd nieheteronormatywna rola Jennifer Coolidge, która ostatnio, głównie dzięki serialowi „Biały lotos”, osiągnęła w społeczności LGBT status aktorki kultowej.

Pierwszym przełomem w karierze Jennifer Coolidge była dziś już chyba ikoniczna, do bólu heterycka komedia „American Pie” z 1999 r. Miejska legenda głosi, że to właśnie rola Coolidge, seksownej matki przyjaciela głównego bohatera, przyczyniła się do popularyzacji terminu MILF (ang. mother I’d like to fuck – czyli w eleganckim tłumaczeniu: bardzo atrakcyjna kobieta w średnim wieku), jednej z najpopularniejszych obecnie kategorii porno. Jednak tuż po nim, w 2000 r., filmem „Medal dla miss” swój początek miała druga, równie owocna (dotychczas cztery wspólne filmy), kolaboracja Jennifer – z reżyserem Christopherem Guestem. Zasłynął on mockumentami, udającymi dokumentalne filmami, które opierają się na improwizacji aktorów, a stylem i humorem przypominają nakręcony później kultowy serial „Biuro”. „Medal dla miss” śledzi cztery pary wystawiające swoje pieski w prestiżowym konkursie. Jedną z par stanowią dwaj przegięci (ale bez homofobii) kolorowi geje, Scott i Stefan, chełpiący się shih tzu o imieniu Miss Agnes. Coolidge gra zaś Sherri Ann Cabot, trophy wife Lesliego, starszego pana, który wydaje się coraz bardziej tracić kontakt z rzeczywistością. Jej pies to rasowy pudel, Butch, którym na co dzień opiekuje się trenerka Christy Cummings (wyoutowana Jane Lynch). W trakcie kolejnych przygotowań do konkursu relacja między paniami staje się coraz mniej platoniczna. I choć Coolidge stworzyła wiele ikonicznych dla queerowej kultury ról, to tylko w tym filmie gra faktycznie nieheteronormatywną postać, i jeszcze udowadnia swój niesamowity dar do improwizacji. (Daniel Oklesiński)

 

Tekst z nr 101/1-2 2023.

Digitalizacja archiwum „Repliki” dzięki wsparciu finansowemu Procter & Gamble.

Todo sobre mi madre (Hiszpania, 1999), reż. Pedro Almodóvar, dystr. HBO MAX

 

 

Na stronie obok Agnieszka Pilacińska pisze o świeżutkiej roli Penélope Cruz jako matki trans dziecka, a w Cannes właśnie miał premierę krótki metraż Almodóvara, gejowski western „Strange Way of Life”, swoista odpowiedź reżysera na „Brokeback Mountain” (które zresztą miał sam reżyserować, ale odmówił, bo czuł, że tamta relacja kowbojów powinna być pokazana bardziej ogniście, niż Hollywood wtedy pozwalało). Penélope zagrała u Pedra w aż siedmiu fi lmach (pierwszy raz w „Drżących ciałach” z 1997 r.), a dziś przypominam fi lm, w którym również jej bohaterka jest mocno związana z trans osobą. We „Wszystko o mojej matce” Cruz gra Rosę, ciężarną zakonnicę pracującą w przytułku dla pracownic seksualnych. Do jej ciąży przyczyniła się Lola, trans kobieta (jednocześnie zarażając Rosę wirusem HIV). Jednak to inne dziecko Loli, Esteban, jest centralną osią fabuły. Gdy chłopak w dniu 17. urodzin zostaje potrącony i umiera, jego matka, Manuela, postanawia odnaleźć Lolę i w końcu powiedzieć jej, że w ogóle miała syna. Almodóvar łączy tu swój kampowy styl (kolorowe kostiumy, scenografia, fabuła rodem z telenoweli) ze szczerym i empatycznym pochyleniem się nad losem bohaterów wrzuconych w ten szalony wir wydarzeń. Reżyser już samym tytułem odwołuje się do hollywoodzkiego klasyka z 1950 r. „Wszystko o Ewie” z ikoniczną, kampową rolą Bette Davis, a to nie koniec cytatów do klasycznych tekstów queerowej kultury. Esteban ginie po obejrzeniu spektaklu „Tramwaj zwany pożądaniem”, gdy wbiega pod koła samochodu, próbując zdobyć autograf głównej gwiazdy sztuki, a bohaterowie rozmawiają m.in. o takich queerowych tuzach jak Truman Capote czy Federico García Lorca. (Daniel Oklesiński)

 

Tekst z nr 103/5-6 2023.

Digitalizacja archiwum „Repliki” dzięki wsparciu finansowemu Procter & Gamble.