Nie tylko o „Tańcu z gwiazdami” – z aktorką BARBARĄ BURSZTYNOWICZ rozmawia Rafał Dajbor

Gratuluję pani serdecznie dojścia do ćwierćfinału „Tańca z gwiazdami”! Miała pani wiele kibicek i wielu kibiców. Czym był dla pani udział w tym programie?

Bardzo wiele zyskałam! Dostałam olbrzymi zastrzyk emocji – zupełnie dla mnie nowych. To jest wielkie show, nad którym pracuje sztab ludzi. Musiałam się mierzyć z trudnymi dla mnie bodźcami, ciągłym ruchem, pośpiechem, hałasem, bardzo intensywnymi reakcjami publiczności, cudownie wspierającymi nas, bardzo pozytywnymi i, o dziwo, podołałam temu. Jestem osobą raczej kameralną i taki program to nie jest dla mnie naturalne środowisko. Wzmocniłam się fi zycznie, moje ciało stało się bardziej plastyczne. Poznałam wspaniałych ludzi, którzy na każdym etapie otaczali mnie przyjaźnią i opieką. Były takie sytuacje, w których czułam, że gdyby nie ta serdeczność, to byłoby mi dużo trudniej. Ale dałam radę i jestem z siebie teraz naprawdę bardzo dumna!

Pani taneczny partner Michał Kassin był w ubiegłym roku jednym z okładkowych bohaterów „Repliki”. Pozował ze swoim ówczesnym partnerem. Dobrze się pani współpracowało z Michałem Kassinem?

Michał jest fantastycznym człowiekiem, mężczyzną z ogromnym wdziękiem i urokiem, a do tego genialnym tancerzem i nauczycielem tańca. Cierpliwym, delikatnym, przekazującym wiedzę o tańcu w sposób wrażliwy i inteligentny. To, jakim jest człowiekiem, przekładało się na relacje uczennica – trener. Niesamowite wraż enie robi jego falujące ciało, które bez wysiłku, płynnie i z niespotykaną gracją wyraża każdą emocję, wręcz magnetyzuje. Michał wyczarowuje to z taką łatwością, że za każdym razem zadziwia. Po prostu ma to na zawołanie. W przygotowywanych dla nas choreografi ach udowadniał, że taniec może być piękną, ludzką historią opowiedzianą ciałem w ruchu. Podsumowując naszą niezwykłą przygodę w „Tańcu z Gwiazdami”, wyznałam, że Michał jest jedną z moich największych miłości i wiem, że zyskałam w nim przyjaciela. Mam nadzieję, że jest to przyjaźń na długie lata. My nie tylko odbywaliśmy razem treningi, godzinami ćwiczyliśmy taniec, żeby potem zademonstrować przed publicznością efekt naszych zmagań, my bardzo dużo rozmawialiśmy o życiu, opowiadaliśmy o sobie, o swoich małych i dużych problemach. Okazało się, że mamy podobne poczucie humoru, że o wielu sprawach myślimy podobnie. Miałam dotąd duży dystans do świata youtuberów, do TikToka. Michał mnie w to wciągnął. Nasze wspólne filmiki rozbawiały wielu naszych fanów. Ja też się w to wciągnęłam. Wspólne poczucie humoru jeszcze bardziej nas do siebie zbliżyło. Lubimy żartować i co ważne, mamy do siebie ogromny dystans.

Występowała pani w tej edycji „Tańca z gwiazdami” razem z Katarzyna Zillman, pierwszą wyoutowaną lesbijką w programie, tańczącą z Janją Lesar w pierwszej jednopłciowej parze w historii programu. Jak się pani podobał ich taniec?

Każdy taniec Kasi z Janją Lesar bardzo mi się podoba. Kasia jest przede wszystkim sportsmenką, ale okazało się, że jest też niezwykle utalentowana tanecznie i aktorsko. Ma przy tym ogromny, wręcz trudny do okiełznania w życiu temperament. Ale przełożony na parkiet sprawia, że ona elektryzuje. W tańcu była zdyscyplinowana, ambitna, piękna w ruchu ciała, żywiołowa i dynamiczna. Prywatnie jest cudowna, kochana, przyjacielska, lubi się przytulać, okazywać przyjaźń. Czasami jak przytuli, to… ojej, aż boli! Ale ta jej siła okazywania uczuć, jej spontaniczność, to wszystko jest w niej prawdziwe, nieudawane, emocjonalne i płynące prosto z serca. Potrzeba nam bardzo takich autentycznych, spontanicznych reakcji. Kasia to ma, dlatego bardzo ją wszyscy lubimy.

Rozmawialiśmy o geju i o lesbijce, których spotkała pani w programie. To dobry moment, by porozmawiać o kwestii związków partnerskich i równości małżeńskiej, które wciąż w Polsce są gorącym tematem czy raczej gorącym kartoflem, który politycy przerzucają między sobą, bojąc się go jak ognia. Jakie jest pani zdanie na ten temat?

Uważam, że powinna być równość małżeńska i nie mam już dziś żadnych obaw, by mówić o tym otwarcie. Jeżeli dwoje ludzi się kocha na tyle, że chcą nie tylko ze sobą być emocjonalnie, ale też dzielić razem życie, co ma określone konsekwencje społeczne, prawne – to dlaczego im się to uniemożliwia? Dlaczego ludziom zabrania się poczucia bezpieczeństwa? Bo komuś się wydaje, że to jest „fuj”? A jakim prawem ktoś ma decydować o życiu innych ludzi? Jest to strasznie przykre i mnie to osobiście boli

 Przez wiele lat była pani jedną z gwiazd serialu „Klan”, z którego już jakiś czas temu pani odeszła. W „Klanie” pojawiały się takie m.in. postacie jak gej, osoba z wirusem HIV czy dziecko z zespołem Downa. Twórcy serialu nie kryli, że te wątki wiążą się z misją Telewizji Publicznej, realizowaną także przez jej fl agowy serial. Czy ta misyjność „Klanu” była dla pani ważna?

Tak, było to dla mnie ważne. Serial był tworzony jako misyjny i od początku zakładano, że będą w nim poruszane trudne tematy, które budzą społeczne emocje. Że będziemy chcieli edukować, przedstawiając dziedziny życia, o których Polacy mało wiedzą, które są wypierane ze świadomości, są tematami tabu. Brak wiedzy lub niepogłębiona wiedza prowadzą do niezrozumienia i odrzucenia. My edukowaliśmy, że, na przykład, HIV to nie jest coś, czym można się zakazić przez ukąszenie komara. Że dzieci z zespołem Downa są takimi samymi dziećmi jak każde inne. Że homoseksualiści to kochani i wspaniali ludzie, którzy różnią się tylko tym, że zakochują się wewnątrz swojej płci. Jeszcze jeden ważny temat – depresja, na którą cierpiała moja bohaterka Elżbieta, a wtedy o depresji w naszym kraju właściwie nic nie wiedziano. Dostawałam mnóstwo listów od osób dotknię tych tą chorobą , które dziękowały mi za to, że „Klan” poruszył ten temat i wiarygodnie go przedstawił. Jest cała sfera zagadnień, o których trzeba mówić, edukować, które wciąż pozostają tematami tabu. I żeby trafi ały do wszystkich, najlepiej poruszać je właśnie w popularnym serialu, w sposób przystępny i delikatny. Bez brutalności, bez polityki można zdziałać cuda. Może nie powinnam się wypowiadać na ten temat, bo dawno „Klanu” nie oglądałam, ale wydaje mi się, że „Klan” tę swoją misyjność stracił. Gram teraz w nowym serialu „Szpital św. Anny”, nagrodzonym Telekamerą już po pierwszym sezonie. Moja bohaterka jest alkoholiczką. Jest skonfl iktowana z córką, zdradzana przez męża. Jest bardzo samotna i szuka pocieszenia w alkoholu. Poczucie zdrady, konfl ikty z dziećmi, samotność i sięganie z tego powodu po alkohol są dzisiaj powszechnym problemem kobiet w każdym wieku. Szukają oparcia, ale kiedy go nie znajdują, łagodzą pustkę coraz bardziej popadając w chorobę alkoholową, którą z czasem coraz trudniej pokonać. A do tego, jako kobiety „pijaczki” spotykają się z pogardą i hejtem. Ten wątek w serialu „Szpital św. Anny” pokazuje i wyjaśnia w bardzo prawdziwy, nienachalny sposób, skąd się biorą takie przypadki. Bardzo się cieszę, że mogę znów

Cały wywiad do przeczytania w 118. numerze „Repliki”, dostępnym w PRENUMERACIE lub jako POJEDYNCZY NUMER na naszej stronie internetowej oraz w wybranych salonach prasowych.

Przypomnienie KRZYSZTOFA KOLBERGERA, jednego z największych gwiazdorów polskiego kina i telewizji z okazji 75. rocznicy jego urodzin. W 94. numerze „Repliki” (lis/gru 2021) córka aktora Julia Kolberger przecięła wieloletnie spekulacje na temat homoseksualnej orientacji ojca, udzielając wywiadu pod tytułem „Tata gej jest ok”. W styczniu przyszłego roku przypada 15. rocznica śmierci Kolbergera

Kariera Krzysztofa Kolbergera to przykład spektakularnego sukcesu. Urodził się w 1950 roku w Gdańsku, karierę zaczął na początku lat 70. Był częścią znakomitego rocznika w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie. Razem z nim studiowały takie znakomitości, jak: Marek Kondrat, Jadwiga Jankowska-Cieślak, Ewa Dałkowska czy Joanna Żółkowska. Po dyplomie całą grupą wyjechali na jeden sezon (1972-1973) do Teatru Śląskiego w Katowicach, żeby w mniejszym ośrodku się „wygrać”, ale szybko wrócili, bo upomniano się o nich w stolicy. Na Kolbergera uwagę zwrócił Adam Hanuszkiewicz, wówczas dyrektor Teatru Narodowego, mający umiejętność tworzenia gwiazd. Zaledwie rok wcześniej narodowa scena poniosła wielką stratę, w tragicznych okolicznościach w wieku zaledwie 25 lat utopił się homoseksualny aktor Andrzej Nardelli, wyjątkowo delikatny i wrażliwy, jeden z najsłynniejszych Kordianów z dramatu Słowackiego w historii polskiego teatru. Hanuszkiewicz potrzebował aktora do klasycznego repertuaru, który wówczas wystawiał, a Kolberger nadawał się idealnie. Jego atutami były młodość, uroda amanta i piękny głos. Zaczął od „Trzy po trzy” Fredry (1973), potem był tytułowy bohater w „Wacława dziejach” (1973), Aleksiej w „Miesiącu na wsi” (1974) i Jasiek w „Weselu” (1974) – wszystkie spektakle w reżyserii Hanuszkiewicza.

Masową popularność przynosił jednak nie teatr, tylko radio, w którym Kolberger czytał poezje, oraz spektakle Teatru Telewizji, gdzie szybko zaczął występować. Przełomowy okazał się rok 1974, kiedy to zagrał trzy znaczące role w ważnych tytułach: „Popiół i diament”, „Hamlet” i „Romeo i Julia”. W telewizyjnej adaptacji powieści Jerzego Andrzejewskiego był Maćkiem Chełmnickim, stając się tym samym symbolicznym następcą Zbigniewa Cybulskiego, któremu szesnaście lat wcześniej ta rola przyniosła sławę. Sukcesem był także udział w „Hamlecie” u boku Jana Englerta i Magdaleny Zawadzkiej, ale największą popularność przyniosła rola Romea w znakomitym spektaklu Jerzego Gruzy. Bez przesady można stwierdzić, że Kolberger stał się wówczas obiektem westchnień wielu heteroseksualnych kobiet, a zapewne także licznych gejów.

„RAZ JEST DOBRZE, RAZ JEST ŹLE”

W 1974 roku Kolberger poślubił Annę Romantowską, która w szkole teatralnej była dwa roczniki niż ej. Aktorka szybko znalazła się w zespole Teatru Narodowego, dużo razem występowali. W 1978 roku telewizja emitowała popularny amerykański serial „Pogoda dla bogaczy” z polskim dubbingiem, główny bohater Ruby mówił w nim głosem Kolbergera, a jego ukochana Julie – głosem Romantowskiej. Także w 1978 roku. urodziła się córka aktorskiej pary Julia.

Ciekawe są wywiady z tamtego okresu. Mimo deklaracji o niechęci do dzielenia się z publicznością swoim życiem rodzinnym, aktor nie miał oporów, żeby pozować z najbliższymi. Na okładce tygodnika „Razem” (1980) fotografuje się z córką, która wskazuje palcem aparat, a rok później, przy okazji rozmowy ze śląską „Panoramą”, pierwszą stronę zdobi zdjęcie całej trójki. Kolberger nosił wówczas brodę, co w „Razem” stało się zresztą pretekstem do pytań o wyglą d. Aktor odpowiedział: „Ja w ogóle niezbyt się sobie podobam, z brodą czy bez brody”. Mówił także o swoim małżeństwie: „Raz jest dobrze, raz jest źle. Źle jest wtedy, gdy oboje jesteśmy zdenerwowani jakimiś niepowodzeniami zawodowymi czy okresem przestoju w pracy. Nie jest łatwo, gdy ma się 47-metrowe mieszkanie”. Kolberger i Romantowska aż trzykrotnie zagrali małżeństwo w fi lmach: „Jeśli się odnajdziemy” (1982), „Przyspieszenie” (1984) i „Rajska jabłoń” (1985).

Dysponując dzisiejszą wiedzą, można się zastanawiać, czy w ówczesnych rolach aktora nie ma ukrytych tropów, które można byłoby odczytać poprzez queerowy klucz. Znaczące wydaje się, że nawet w najbardziej „amancim” okresie często grał w fi lmach bohaterów w jakiś sposób złamanych, pełnych wątpliwości, którym nie układa się z kobietami. Taki był choćby Piotr z „Kontraktu” (1980) Krzysztofa Zanussiego, któremu ukochana uciekła sprzed ołtarza, a wpływowy ojciec chciał go wysłać na obserwację psychiatryczną.

Jeszcze ciekawszy pod tym względem jest zapomniany dramat „Hotel klasy Lux” (1979) Ryszarda Bera, w którym Kolberger zagrał dziennikarza Michała. Ze wszystkich postaci jego bohater ma największy problem ze sobą, swoim życiem, szuka dziury w całym, nie satysfakcjonuje go to, co osiągnął. Znaczące są sceny, w których pijany patrzy w lustro, zastanawiając się, kim jest. Nienormatywne jest także jego życie intymne, gdyż Michał nawiązuje romans ze starszą kobietą (Emilia Krakowska), a wcześniej, żeby ją uwieść, rozbiera się do naga. Tym samym to męskie, a nie kobiece ciało jest pokazane jako atrakcyjne i pożądane, co nawet współcześnie nie jest oczywiste.

OSOBA DO UCZUCIA, SEKSU I SPRAW BYTOWYCH

Pod koniec lat 80. Romantowska i Kolberger rozstali się, ale pozostali w przyjaźni. Aktorka związała się z reżyserem Jackiem Bromskim, do którego fi lmów Kolberger był angażowany („Zabij mnie glino” 1987, „Kuchnia polska” 1991, „1968. Szczęśliwego Nowego Roku” 1992). Z czasem u Bromskiego zaczęła też występować Julia Kolberger. W telewizyjnej wersji „Kuchni polskiej” (1992) wcieliła się w rolę córki postaci granej przez Kolbergera, a w „Dzieciach i rybach” (1996) – córkę bohaterki odtwarzanej przez Romantowską.

Kluczowa rola aktora z późniejszego okresu kariery to nazistowski blokowy w „Kornblumenblau” (1988) Leszka Wosiewicza. Po raz pierwszy Kolberger zagrał nie tylko postać negatywną, ale także homoseksualną. Jednocześnie występował jako ukochany głównych bohaterek w popularnych serialach Jana Łomnickiego: „Rzeka kłamstwa” (1987) i „Modrzejewska” (1989). Wkrótce znów grał rolę geja, wychowawcę Marka w brutalnym „Zakładzie” (1990) Teresy Kotlarczyk, dziejącym się w poprawczaku. Właśnie wtedy w środowisku artystycznym zaczęto plotkować o „nowym życiu” aktora i jego romansach z mężczyznami. On sam sugerował, że jest gotowy na kolejny związek.W wywiadzie z 1990 roku zdradził, że marzy o „idealnej osobie przy boku”, którą tak charakteryzował: „jest w stanie zapewnić mi spokój, w szerokim tego słowa znaczeniu, a także stabilizację w uczuciu, seksie i sprawach bytowych”. Jeszcze cztery lata później utrzymywał, że wciąż szuka miłości. Wkrótce związał się z mężczyzną, o którym Julia Kolberger mówiła w „Replice”: „Jestem do dziś bardzo zaprzyjaźniona z partnerem taty, wspaniałym człowiekiem. To jest dziadek dla mojego syna”.

Cały tekst do przeczytania w 117. numerze „Repliki”, dostępnym w PRENUMERACIE lub jako POJEDYNCZY NUMER na naszej stronie internetowej oraz w wybranych salonach prasowych.

Z aktorką EWĄ BŁASZCZYK rozmawia Rafał Dajbor

Rozmowę z panią chciałbym zacząć rzecz jasna od serialu „Zmiennicy”. To chyba wciąż najpopularniejszy tytuł z pani udziałem?

Zdecydowanie tak. Ma na to wpływ nie tylko to, że to świetny serial, lecz także liczba powtórek. Chyba żaden inny fi lm, w którym grałam, nie jest aż tak często pokazywany w telewizji. Tak jest od premiery tego serialu. Miało to swoje pozytywne i negatywne konsekwencje. Te pozytywne – jeszcze z czasów PRL-u – to na przykład fakt, że dostawałam na bazarze świeższy szczypiorek i lepsze jajka. Ale miłośnicy fi lmu „Nadzór” pytali wręcz, jak mogłam po takiej roli wystąpić w jakiejś komedii.

Czym było dla pani zagranie postaci, która występuje w dwóch tożsamościach – kobiety oraz kobiety udającej mężczyznę? Czy sam fakt, iż ktoś uznał, że będzie pani wiarygodna jako mężczyzna, nie wywołał w pani negatywnych emocji dotyczących własnej kobiecości?

Nie miałam żadnego związanego z tym stresu, ponieważ od samego początku widz miał wiedzieć, że to jest tylko maskarada. To nie było jak na przykład z Dustinem Hoff manem w „Tootsie”, tu od razu była „umowa” z widzem, mrugnięcie okiem – aby mieć robotę taksówkarza, moja bohaterka musi zdecydować się na taki trik. Może tylko klejenie wąsów nie było zbyt komfortowe, ale nie miałam aż tak wielu dni zdjęciowych z wąsami. Dla mnie, w tamtym czasie, najważniejsze było, żeby wyjść z szuflady „umęczonej Matki Polki” po fi lmie „Nadzór”.

Miał on premierę w 1985 roku, czyli na krotko przed rozpoczęciem produkcji „Zmiennikow”.

gadza się. Po premierze tego fi lmu telefon z propozycjami nie przestawał dzwonić, a każda z tych propozycji to była po prostu kolejna wersja Klary z „Nadzoru”. Wiadomo – sprawdziłam się w jakimś typie roli, więc… Na szczęście w tym czasie śpiewałam w Kabarecie pod Egidą, zagrałam rolę ekstrawaganckiej prostytutki w Teatrze Telewizji „Dusia, Ryba, Wal i Leta” u Basi Sass, panią psycholog Emilię w „Umrzeć ze śmiechu” Jacka Janczarskiego z Gabrysią Kownacką, także w Teatrze Telewizji. Chciałam się rozwijać, oddalać od Klary. A komediowa rola w „Zmiennikach” była jedną z dobrych ku temu okazji.

Wspomniała pani o swoim mężu Jacku Janczarskim, wspołscenarzyście „Zmiennikow”. W jednym z odcinkow zagrał on epizod geja, ktory podrywa panią w męskim przebraniu.

W windzie! Stanisław Bareja uwielbiał takie żarty, do „Zmienników” zatrudnił do jednej z ról swojego przyjaciela, Jana Łomnickiego, a i sam chętnie grał w swoich fi lmach. Tamta generacja reżyserów i w ogóle artystów uwielbiała tego rodzaju żarty i zabawy.

Są w „Zmiennikach” pewne teksty, ktore dziś mogą uchodzić za homofobiczne. Na przykład Mariusz Gorczyński jako pijak obserwujący, jak odkleja pani wąsy i staje się z powrotem kobietą, stwierdził, że go „mgli, jak patrzy na zboczeńca”, a Bronisław Pawlik jako poprzedni zmiennik Jacka powiedział, iż dopoki nie dowiedział się, że pani postać to jednak kobieta, „nie mogł na was patrzeć” od momentu, gdy widział wasz pocałunek. Jak wtedy odbieraliście państwo te fragmenty dialogów?

Każdy z nas, aktorów, jak i reżyser Stanisław Bareja, miał w swoim przyjacielskim i koleżeńskim gronie osoby homoseksualne i traktowaliśmy to wszyscy po prostu zwyczajnie. Było jasne, że są geje i lesbijki, a te teksty uznawaliśmy jako pasujące do postaci, które je wypowiadają – i to wszystko! Dopiero dzisiaj, gdy jesteśmy wszyscy tak strasznie podzieleni, sami wytwarzamy jakieś zupełnie niepotrzebne napięcie wokół na przykład tych dialogów, które pan przytoczył – próbujemy je doprecyzowywać, dopytywać, co znaczyły i kto jak na nie reagował.

Wróćmy do filmu „Nadzor” Wiesława Saniewskiego z panią w roli Klary Małosz, która w kobiecym więzieniu staje się obiektem pożądania i uwodzenia ze strony strażniczki granej przez Grażynę Szapołowską. W filmie tym były także sceny o charakterze lesbijskim, jak na przykład naga bojka pod prysznicem. Ewa Szykulska w wywiadzie dla „Repliki” zdradziła mi, że grałyście panie takie sceny pod lekkim wpływem alkoholu…

To prawda, było winko, żeby się rozluźnić i nie wstydzić. Ale nie było ani z naszej strony, ani ze strony reżysera żadnej dosadności, ani podekscytowania wpływającego na podejście do tematu, który był dla nas tematem jak każdy inny. Pamiętam też ważny wątek z pomarańczą, którą wręcza mi postać grana przez Grażynę Szapołowską, żeby mnie jakoś przekupić, przeciągnąć ku sobie i na swoją stronę. Z tą pomarańczą wiąże się anegdota związana ściśle z czasami, gdy kręciliśmy „Nadzór”. W tym czasie w całej Warszawie nie dało się kupić pomarańczy i w końcu drugi reżyser Witold Holtz wypożyczył ją z ambasady – już nie pamiętam której, francuskiej albo amerykańskiej. Była bardzo cennym rekwizytem, bo po zdjęciach musiał ją zwrócić . Było to na swój sposób symboliczne – w fabule pomarańcza symbolizowała coś, co jest cenne i co trudno zdobyć, w rzeczywistości też była czymś właśnie takim.

A jak wspomina pani szkołę teatralną? Jadwiga Jankowska-Cieślak w wywiadzie dla „Repliki” wspominała jedną z profesorek, która mówiła, że zbyt „miękkiego” chłopaka trzeba usunąć z grona studentów, bo to „pedał”. Dowiedziałem się potem, że tą profesorką była Rena Tomaszewska. Z kolei Ewa Szykulska powiedziała mi, iż profesor Tomaszewska była lesbijką. Pamięta pani jakieś homofobiczne zachowania pedagogów?

Niczego takiego sobie nie przypominam. Pamiętam jedną rozmowę z Reną Tomaszewską, w której tłumaczyła mi coś wręcz przeciwnego – że my, studenci tworzący jeden rocznik, jesteśmy tak różnorodni, bo w teatrze jeden musi zagrać intelektualistę, drugi zbrodniarza, a trzeci prostego człowieka; że jeden dużo w sobie niesie, ma bogate wnętrze, a drugi nieco mniej bogate, ale za to dobrze wygląda. Miałam z Reną Tomaszewską dobry kontakt, lubiłam z nią rozmawiać, bo to była mądra kobieta. W jakiś sposób wyróżniała z naszego roku mnie i Kasię Hanuszkiewicz, od lat mieszkającą w USA. Ale nigdy nie wyczułam w tej sympatii niczego lesbijskiego.  

Cały wywiad do przeczytania w najnowszym, 117. numerze „Repliki”, dostępnym w PRENUMERACIE lub jako POJEDYNCZY NUMER na naszej stronie internetowej oraz w wybranych salonach prasowych.